خوانندة  عزيز !

سال نو و جشن ملي نوروز را به شما و همة خلق عالم  شادباش مي گوييم و آرزوي  شادي و تندرستي براي همگان داريم . الحق كه ايرانزمين در نوروز زيبا و رنگارنگ است واين زيبايي دل هاي مارا گرم ميكندومارابه اميدروزهاي بهتربه كوشش وتكاپوبرمي انگيزاند.

بايد اعتراف كنيم كه سال گذشته براي سايت ما سال پر كاري نبود .بدليل مشغلة فراوان منِ  سردبير و كم لطفي دوستان مطالب نو چنداني به سايت نيفزوديم و سخن تازه ومفيدي نگفتيم اما بر سر آنيم كه با وجود همة گرفتاري ها امسال سايت مطالعات شهري ايران را پر بار تر به شما ارائه دهيم و بديهي است كه تحقق چنين امري كار آساني نيست و نيازمند همكاري شماست . هرچه مطلب خوب و مفيد بيشتري براي ما بفرستيد ،سايتِ پربارتري خواهيد داشت .البته نبايد فراموش كنيد كه اين سايت متعلق به گروه شهر انجمن جامعه شناسي ايران است كه انجمني است غير دولتي و غير سياسي كه كارش ترويج انديشيدن درباب شهر و شهرنشيني و مسائل مربوط به آن است و نگاه ما علمي و اجتماعي است. و در اين چارچوب شيوة ميان رشته اي و چند رشته اي مطالعة  شهر را ميپسنديم و تعصب رشته اي نداريم. راه ارسال مطالب براي ما بسيار ساده است كافي است مطالب خود را به اين صندوق پستي الكترونيكي زير بفرستيد. ejlali@imps.ac.ir

                                            با سپاس سردبیر

از بس كه چشم مست در اين شهر ديده ام

حقا كه مي نمي خورم اكنون و سر خوشم

شهري است پركرشمه وخوبان زشش جهت

چيزيم نيست ور نه خريدار هر  ششم

(حافظ اهل شيراز)

علي آسماني

    آيا كسي هست كه ترديد داشته باشد كه نوروز زيباترين جشن آغاز سال نو در سرتا سر جهان است؟ آيا كسي هست كه نوروز را دوست نداشته باشد؟ ايا كسي هست كه خود را ايراني بداند و نسبت به نوروز بي تفاوت باشد؟ در پاسخ بايد بگويم آري هست. البته به تعداد انگشتان دست.حتي تك وتوكي شهروندان ايراني را مي شناسيم كه با نوروز دشمني مي كنند و البته در ميان همسايگان متعصب و حسود هم دشمن نوروز داريم..همة چيزهاي خوب بالاخره دشمناني هم دارند اين عجيب نيست هرچند بدسليقگي اين مخالفان را مي رساند . اما از اين گروههاي بسيار كوچك وبي اهميت كه بگذريم قرنهاست كه ايراني (به معني عضو سرزمين فرهنگي ايران كه همواره از مرزهاي سياسي حكومتهاي ايران فراتر بوده است) نوروز را دوست داشته ، به آن دل بسته، از هرگزندي حفظش كرده و به آيندگانش سپرده است. و جالب اينكه در طول زمان در معنا وكاركرد اين جشن تغييراتي داده و آنرا با باورها و شرايط روزگار سازگارش كرده تا اين جشن زيباي ملي از لحاظ اجتماعي هرچه معنادار تر وكارساز تر باشد وبه زندگاني ما ايرانيان معنا وروشني دهد.

پرويز اجلالي

 دانشمندان و حرفه منداني كه شهر را مطالعه مي كنند هركدام طبيعتاً بيشتر از زاوية ديد رشتة خود به شهر نگاه ميكنند . در ايران تاكنون چنين رسم بوده است كه  مطالعة مسائل شهري را به گروهي بسپارند كه در ايران به آنها مهندس اطلاق مي شود .هرچند اطلاق اين عنوان به ايشان در جهان رايج نيست . اين گروه عبارتند از معماران و شهر سازان . آز آنجا كه در ايران  رشتة معماري قديمي تر و استخواندارتر از شهر سازي بود ، در ابتذا معماران به مطالعه و طراحي شهري مي پرداختند. بعد كه رشتة شهر سازي راه افتاد .شهر سازان كوشيدند كه از معماري مستقل شوند و كار مطالعات شهري را در دست بگيرند. مي توان گفت ايشان تا حدود زيادي موفق شدند.

حسين ايماني جاجرمي

     سومین دوره انتخابات شورایاری های محلات شهر تهران در هفته های پایانی شهریورماه برگزار شد. آنچه این دوره را از انتخابات پیشین متمایز می کند، کثرت داوطلبان عضویت و مشارکت بیشتر شهروندان درانتخابات است. در این دوره حدود 500 هزار نفر در انتخابات شرکت کردند و رای خود را برای انتخاب نماینده خود در شورایاری محله شان به صندوق انداختند در حالی که در دوره پیشین مشارکت در حدود 330 هزار نفر بود. دوره اول انتخابات شورایاری ها نیز بیشتر حالت پایلوت و آزمایش را داشت و در سطح برخی از محلات برگزار شد و برخلاف دومین و سومین دوره انتخابات در تمامی محلات نبود. پرسش این جاست با وجود آن که شورایاری ها از قدرت اجرایی و قانونی چندانی برخوردار نیستند و میزان تاثیر گذاری آنها بر مدیریت شهری به عنوان سطح محلی قدرت سیاسی، اندک است، چه عواملی سبب استقبال از آنها در سومین دوره فعالیتشان شده است؟ چند توضیح را می توان در پاسخ به پرسش مذکور ذکر کرد:

پرویز اجلالی

به نظر می رسد میزان آمادگی، چابکی و حساسیت های اجتماع های محلی برای مشارکت در ادارة امور خود ارتباط روشن و وثیقی با سابقة تاریخی سرزمین و نقش و ساختار دولت در آن منطقه داشته باشد. بدین معنا که در مناطقی که در آن در طول تاریخ اغلب قدرت دولتی مقتدر و متمرکزی حاکم بوده است ، نوعی انتظار و چشم به راه بودن برای اقدام از بالا و همراه با آن نوعی ضعف و بی ارادگی در سازمان یافتن ومشارکت کردن از پایین مشاهده می شود .

اجلاس منطقه‌ای وزرای مسکن کشورهای آسیا-اقیانوسیه هبیتات دراردیبهشت 1387در تهران برگزار خواهد شد. این اجلاس که پیش از این در دسامبر 2006 در دهلی نو و تحت عنوان بررسی چالش های مسکن و شهرنشینی در آسیا و اقیانوسیه برگزار شده بود، در تهران بررسی اسکان غیررسمی ، نوسازی محلات فقیرو بافت های فرسوده شهری و نظام های مالی تامین مسکن کم‌درآمد ها را دردستورکارخود  قرار داده است. اهمیت برگزاری این اجلاس در ایران، صرفنظر از ابعاد سیاسی ملی و بین‌المللی آن ، امکان مقایسه وبازبینی سیاست های کلان موثر بر فقر شهری و تجارب دهه اخیر ایران در زمینه  سیاستگذاریهای بخش مسکن  بویژه مسکن کم درآمدها و پیشگیری وساماندهی اسکان غیررسمی در پرتو تجارب دیگر کشور های منطقه است.

در این اجلاس همچنین بازسازی مراکز تاریخی و محلات قدیمی در پروژه های نوسازی بافت فرسوده نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت. از آنجا که کشور های شرکت کننده در این اجلاس از جمله هند ، میزبان و رئیس کنفرانس افتتاحیه دو سال قبل، تجارب گسترده‌ای در مواجهه با فقر شهری دارندو مراکز تحقیقی و نظریه پردازان آنها ، امروزه در حوزه های مرتبط از جایگاه مهمی در جهان برخوردارند، پیش بینی می‌شود فضای تبادل تجارب با این کشورها برای محققان و سیاستگذاران این حوزه در کشور مفید باشد. با توجه به اهمیت این رویداد، در ماههای آینده می‌کوشیم با بهره گیری از فرصت پیش آمده، مسئله مسکن کم درآمدها واسکان غیررسمی در ایران وعوامل شکل دهنده به سیاست های شهری در این زمینه را مورد بررسی قرار دهیم و اسناد بین المللی و تجارب سایر کشورها را در این ارتباط پی بگیریم‌. در این بررسی با نگاهی به شهرنشینی ایران ، عوامل ساختاری موثر بر توسعه بازار غیررسمی زمین و مسکن مورد توجه قرار می گیرد.

حاشیه نشینی و اسکان غیررسمی در ایران

در میان کشور های آسیا و اقیانوسیه، ایران در زمره کشور هائی است که از دوران شهرنشینی شتابان عبور کرده است. در دهه های پنجاه تا هشتاد میلادی ، ایران شاهد یکی از بالاترین رشد های جمعیت شهری در طول تاریخ طولانی شهرنشینی خود بوده است که در نتیجه مهاجرت های روستائی و بالا بودن رشد طبیعی جمعیت شهری به وقوع پیوست . از دهه هشتاد به اینسو با کاهش موالید و روند کاهنده مازاد جمعیت روستائی ، میزان رشد جمعیت کشور و رشد شهرها تعدیل شده به گونه‌ای که رشد شهری دردهه گذشته به 2.7 و رشد کلی جمعیت کشور به 1.6 درصد در سال بالغ شده و امروز حدود 70 درصد جمعیت کشور در شهر ها سکونت دارند.