نويسنده:  افسانه خانمحمدی ،دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهش علوم اجتماعی

دانشکده مدیریت و علوم اجتماعی ،  دانشگاه  آزاد واحد تهران شمال

 "مقاله برای درس سمینار جامعه شناسی شهری تهیه شده است"

چکیده:مقاله حاضر در ارتباط با چگونگی مصرف فضای عمومی بزرگترین پارک محله سازمان برنامه شمالی واقع در منطقه 5 شهر تهران است.در واقع، این مقاله شامل مجموع مشاهداتی از این پارک محلی است و به بررسی چگونگی مصرف فضای عمومی پارک مورد نظر توسط گروههای مختلف مصرف کننده می پردازد.

  اکثر ساکنین این محله را افرادی از طبقه متوسط جامعه(اعم از متوسط بالا و پائین ) تشکیل می دهند و در نتیجه افراد مورد مطالعه این پژوهش نیز همین طبقه متوسط مصرف کننده فضای پارک هستند.

  بحث درباره چگونگی مصرف فضای عمومی(پارک مورد نظر)از این دیدگاه آغاز شد که آیا مصرف عمومی برای اقشار مختلف یکسان است و درحقیقت این اقشار مختلف چگونه و به چه نحوی از فضای پارک استفاده می کنند.این تمایز میان اقشار به شناسایی و معرفی انواع مصرف کنندگان فضا انجامید.به عنوان مثال،جوانان (که طیف وسیعی را شامل می شود؛از جمله دخترها و پسرهای کم سن و سال تر، دخترها و پسرهای جوان،زنان و مردان)،سالمندان(زنان و مردان مسن)،رهگذران،فروشندگان و کودکان.

واژگان کلیدی: فضا  ،  فضای عمومی ،گروه

مقدمه:

         امروزه فضاهای عمومی شهری به بخش جدایی ناپذیری از هویت شهری بدل شده اند.برای بحث دراین باره ناگزیر از تعریف این مفهوم هستیم."فضای عمومی فضایی است عمدتا" با مالکیت عمومی که در دسترس عموم قرار دارد و درآن عملکردهای جمعی یا انفرادی صورت می گیرد."(ایرانشهر.ص 53) "فضای عمومی فضایی است که مردم برای فعالیتهای فردی و جمعی به آن می روند.این فضاها ممکن است شکلها و نامهای متفاوتی داشته باشند،مانند پارک،میدان،بازارچه،کافه یا مرکز فرهنگی و ممکن است تحت مالکیت عمومی و خصوصی باشند،اما به هرحال به روی مردم باز هستند.این فضاها ممکن است به صورت برنامه ریزی شده خلق شده باشند یا به صورت خودجوش و در نتیجه استفاده مکرر از یک فضا برای یک فعالیت معین به وجود بیایند،مثل برخی پاتوق ها و مکانهای مکث و گپ زدن محلی."(ایرانشهر.ص 11).

  "در دهه های اخیر،بخصوص بعد از انقلاب،پارکهای متعددی در محلات مختلف شهر،بخصوص جنوب شهر ایجاد شد.هرچند که پارکهای بسیار بزرگ،قبل از انقلاب در شمال شهر احداث شده بود،مانند؛پارک ملت.پارکهای مختلف ضمن اشتراک در عملکرد استراحت،در فضای نیمه طبیعی عملکردهای متفاوتی دارند.گاه در یک پارک بزرگ ،بدون برنامه ریزی قبلی یک ناحیه بندی به وجود می آید،مثل پارک شهر که در آن بخش های مربوط به جوانان،معتادان و... به وجود آمده است."(ایرانشهر،ص53)

  همانطور که پیشتر نیز گفته شد، این مقاله شامل مجموع مشاهداتی از بزرگترین پارک محله سازمان برنامه شمالی واقع در منطقه 5 شهر تهران است که در واقع، تنها و بزرگترین پارک این محله می باشد و به همین دلیل نیز می توان طیف وسیعی از مصرف کنندگان را در این پارک شناسایی و مورد مطالعه قررار داد.این پارک به لحاظ جغرافیایی،در غرب تهران و بین بزرگراه حکیم از جنوب و خیابان آیت الله کاشانی از شمال قرار دارد.این پارک،از غرب به محله پرواز،از شرق به محله آسیا،از شمال به محله کیهان و از جنوب نیز به محله سازمان برنامه جنوبی منتهی می شود.

  در سالهای اخیر،وسائل ورزشی زیادی جهت استفاده عموم در پارک گذاشته شده،در ضمن این پارک دارای یک زمین ورزشی فوتبال و بسکتبال نیز می باشد.درحال حاضر هم در ضلع غربی این پارک بنایی جهت احداث کتابخانه در دست ساخت است.

  در اینجا سعی شده به چگونگی مصرف فضای عمومی (پارک مورد نظر) توسط گروههای مختلف مصرف کننده پرداخته شود.درحقیقت، "هدف به تعبیر زیمل، کشف هندسه زندگی اجتماعی در پارک است.چنین کشفی مستلزم نزدیک شدن به فضای مورد مطالعه و درک ابعاد پنهان پارک است."(ایرانشهر،ص 44)

  یافتن پاسخی به این سئوال که اقشار مختلف این محله چگونه و به چه نحوی از فضای پارک استفاده می کنند،به تمایز میان آنها و شناسایی و معرفی انواع مصرف کنندگان فضای این پارک انجامید،که در قالب گروههایی که دارای مشابهت های بسیار با یکدیگر و تمایزات زیاد با دیگر گروهها بودند،معرفی شده اند.اغلب این گروهها جدا از یکدیگر بوده و اعضای آن تشابهات بسیاری با هم دارند،البته میان این گروههای مختلف نوعی تعامل وجود دارد،اما در محفلهایشان تنها خود اعضاء نقش محوری دارند.به عنوان مثال،گروه سالمندان را زنان و مردان مسن و سالمندی تشکیل می دهند که به تعامل درون گروهی با یکدیگر می پردازند و به سبب ویژگی های یکسان ظاهری(سالمند بودن،تشابه نسبی علائق و نوع رفتار و گفتمان نسبتا" یکسان) روابط بهتر و صمیمانه تری با یکدیگر دارند و به همین سبب هر گروهی متشکل از اعضایی خاص با اهداف و ویژگیهای نسبتا" مشابه و یکسانی است که این تشابهات و تمایزات هر گروه نوع  مصرف خاصی از فضای پارک را نیز ایجاد کرده است. در طی مشاهدات،به نوعی گروه بندی از مصرف کنندگان رسیده ایم که عبارتند از جوانان(دختران و پسران جوانتر،زنان و مردان جوان)،سالمندان،رهگذران،فروشندگان و کودکان. در ادامه به شرح مشاهدات و در حقیقت ،تشریح نوع مصرف هریک از این گروههای مف کننده فضای پارک پرداخته شده است.

گروههای شکل گرفته در پارک:

1-جوانان:

  این دسته،دارای چندین زیرمجموعه می باشد و طیف وسیعی را در خود جای میدهد.دسته اول را پسران و دختران جوان کم سن و سال تر که بیشتر برای برقراری ارتباط با دوستان خود و آشنایی با افراد غیرهمجنس خود در پارک حضور می یابند،تشکیل می دهند.براساس مشاهداتی که در ساعات و روزهای مختلف درپارک به عمل آمده،حضور این دسته غالبا" عصرها پررنگ تر می شود،یعنی زمانی که پارک دارای بالاترین حجم از مصرف کنندگان فضای خود می باشد.اما آنچه جالب است نوع رفتار و حضور این دسته در همین ساعات شلوغ است.به نظر می رسد که به سبب حضور سالمندان در پارک که غالبا" در نواحی مرکزی یارک تجمع دارند،این جوانان به مکانهای حاشیه ای پارک پناه برده و از صندلیها و فضاهای حاشیه ای پارک استفاده می کنند و سعی می کنند تا کمتر در مقابل چشمان و تیررس سالمندان باشند.براساس مشاهدات،جوانان در این ساعات بیشتر حلقه هایی متمرکز در حاشیه پارک به وجود می آورند،به طوری که اغلب صدای آنها شنیده شده اما خود آنها دیده نمی شوند و در نتیجه باید در همان حاشیه ها به دنبال آنان گشت.با تاریک شدن هوا و نزدیک شدن غروب و اذان مغرب به نظر میرسد جوانان کم کم از حاشیه ها به مرکز پارک وارد می شوند و حضورشان مشخص تر می گردد،این ساعات که مصادف با زمان ترک پارک توسط سالمندان و رفتن آنها به سمت منازل است،این فرضیه را که میان حضور سالمندان در پارک  و به حاشیه رفتن جوانان رابطه معناداری وجود دارد،تقویت می نماید.به تدریج با ترک کردن فضا توسط سالمندان به نظر می رسد جوانان جرات بیشتری پیدا کرده و در مرکز پارک قرار می گیرند.در این زمان است که نظربازی و چشم چرانی مهمترین هدف آنان می شود و البته به نظر میرسد که  بیشتر مرتکبین این رفتار بین 13 تا 20 سال سن دارند. این طیف نوجوانان هر دو جنس را شامل می شود.از سرگرمی های جوانان کم سن تر در پارک متلک پراکنی به یکدیگر، مسخره کردن و دست انداختن جنس مخالف ،صحبت کردن راجع به دیگران یا به اصطلاح خودشان آمار دادن و آمار گرفتن راجع به دیگران است.

  دختران کمتر از پسران جرات انجام این اعمال را دارند و براساس مشاهدات،اغلب به عنوان مخاطب رفتارهای  پسران قرار می گیرند.دختران بیشتر به صورت گروهی راه می روند و به ظاهر خود را مشغول پیاده روی در پارک نشان می دهند.به نظر می رسد که بیشتر توجه آنها به صحبتهای پسران است و به دنبال راهی برای برقراری ارتباط  که البته از سوی پسران آغاز شود،می گردند.پس از رد شدن دختران و پسران از کنار یکدیگر اغلب سرهای دختران به نزدیک هم آمده و شروع به صحبت می کنند اما از آنجایی که پارک مورد مطالعه پارکی محلی است و مصرف کنندگان فضای آن را اغلب کسانی تشکیل می دهند که متعلق به محله های اطراف پارک هستند و یکدیگر را می شناسند،تمام موارد مطرح شده با نوعی احتیاط و مراقبت صورت می گیرد و شاید بتوان این را از چشمان مضطرب (اغلب دختران) پارک فهمید که قبل از هر اقدام و حرکتی به اطراف نگاه می اندازند تا مبادا آشنایی متوجه آنها باشد.در حقیقت پرسه زنی بخشی از مناسک روزانه جوان ترهای پارک است.

  در این میان دسته ای از دختران کم سن تر،در زمان حضور سالمندان در مرکز به همراه والدین خود در مرکز پارک مشغول صحبت با یکدیگر می شوند و براساس مشاهدات،اغلب حلقه کوچکی در همان حوالی والدین خود تشکیل داده و مشغول صحبت با هم می شوند و شاید پرسه ای هم در پارک بزنند،البته با رعایت همه جوانب احتیاطی و باز به نزد والدین خود برمی گردند.آنان اغلب آینه در دست دارند و نگران وضعیت ظاهری خود هستند.صحبت این دسته بیشتر معطوف به لوازم آرایشی،زینتی و آنچه که مد شده و البته صحبت از جنس مخالف است.

  جوان ترها بیشتر صحبت از موسیقی روز،برنامه های تفریحی و البته جنس مخالف است و کمتر از مسائل مهم اجتماعی ،اقتصادی و سیاسی صحبت می شود و اگر هم صحبتی به میان آید اغلب جنبه شوخی و مسخره دارد.آنها بیشتر با موبایلهای خود مشغولند و برای یکدیگر موسیقی و کلیپ پخش می کنند و مشغول بلوتوث کردن آنها می شوند.

  با وجود اینکه این پارک نسبتا" بزرگ و دارای وسائل ورزشی زیادی است دراین ساعات شلوغ که به نظر می رسد رهبری پارک به دست سالمندان است و جوانان در حاشیه حضور دارند،اغلب سالمندانند که از وسائل ورزشی استفاده می کنند و البته خیلی کوچکترها که به نظر می رسد نوه آنها باشند هم با آنها همراه می شوند.

  نکته دیگر وجود یک زمین فوتبال و زمین بسکتبال در پارک است،اغلب جوانانی که بزرگترند و شاید بتوان گفت مرحله حاشیه نشینی در پارک و پرسه زنی  را پشت سر گذاشته اند،در زمینهای ورزشی حضور دارند. در زمین های ورزشی اغلب جوانان با لباسهای مناسب ورزشی حضور دارند و به نظر می رسد که تمرینات سازمان یافته و از پیش طراحی شده ای را انجام می دهند و البته نکته مهم انحصاری بودن زمینهای ورزشی برای پسران است. در طی تمام مشاهدات،اثری از حضور دختران در زمینهای ورزشی دیده نشد که البته شاید بتوان علت آن را حاکمیت عرف رایج در جامعه و انتظارات معمول از دختران جوان دانست.دختران جوان اغلب از وسائل ورزشی پارک استفاده کرده و یا در گوشه ای از پارک به بازی بدمینتون مشغول می شوند،البته نه در ساعات شلوغ.بر اساس مشاهدات،این رفتارهای دختران در زمان تاریکی و آخر شب حدود ساعات 11 تا 12 صورت می گیرد،البته در همین ساعات خلوت آخر شب دخترانی که به بازی مشغولند،اغلب به صورت یک تیم هستند که متشکل از چند دختر و پسر هستند که به نظر می رسد با یکدیگر رابطه خویشاوندی داشته باشند که در این ساعات برای بازی و ورزش به پارک می آیند.اغلب آنها ساکنین اطراف پارک هستند البته اینها در صبح روزهای تعطیل هم در پارک حضور دارند که البته این ساعات متعلق به ورزشکارانی از تمام سنین است.درهمین ساعات خلوت و پایانی شب هم در زمین های فوتبال و بسکتبال پسران جوان مشغول بازی  و تمرین دیده می شوند.در مجموع می توان گفت که پیاده روی عمومی ترین ورزش دختران و زنان پارک است.

  نکته جالبی که در طی مشاهدات در پارک دیده شد و البته به هنگام عصر و در ساعات شلوغ پارک هم بود،تجمع تعدادی پسر جوان در گوشه زمین فوتبال بود که به ورق بازی مشغول بودند.به نظر میرسد که نوعی از ناحیه بندی در زمین فوتبال هم وجود دارد

  در همین دسته جوانان،مجموعه ای هستند که از قبلی ها به لحاظ سنی بزرگتر به نظر می رسند و درساعات شلوغ پارک و با وجود در دست سالمندان بودن مرکزیت پارک،این دختران و پسران جوان که شاید بتوان گفت نامزدهای عاشقند مشاهده می شوند که اغلب با یکدیگر قرار داشته و در دستشان شاخه گلی هم هست،آنها با شجاعت به قدم زدن در مقابل چشمان سالمندان می پردازند.به نظر می رسد آنها سنین احتیاط و مراقبت از اطراف خود را برای ملاقات با یکدیگر پشت سر گذاشته اند.اغلب صحبتهای آنان درباره نظر والدین آنهاست.به نظر می رسد آنها مرحله گذار به ازدواج رسمی را طی می کنند،چرا که در پارکهای محلی کمتر قرارهای جوانان به صورت مشخص و محرز دیده می شود،مگر آنکه حداقل خانواده از رابطه آنها آگاه بوده باشد.بنابر مشاهدات وقتی آنان مشغول صحبت با یکدیگرند اصلا" متوجه اطراف خود نیستند و تمام حواسشان به یکدیگر است.گاهی هم سالمندانی که آنها را می بینند،با هم صحبتی می کنند و شاید به یاد خاطرات جوانی خود افتاده و لبخندی هم می زنند و انگار نوعی مشروعیت به حضور آنان در مرکز پارک می بخشند و البته براساس مشاهدات،در ساعات خلوت و پایانی شب و صبح روزهای تعطیل این جوانان عاشق حضور پررنگی ندارند.

  زیرمجموعه دیگر این دسته را جوانانی تشکیل می دهند که به نظر میرسد،رسما" ازدواج کرده و اغلب دارای فرزند نیز هستند.عصرها و در همان ساعات شلوغ پارک،زنانی همراه با فرزندان خود که آنها را برای بازی با وسائل کودکان در پارک آورده اند،دیده می شوند و به نظر میرسد که این زنان در همان ساعات نزدیک به غروب با همسرانشان که با توجه به وسائل همراهشان که احتمال می رود از محل کار خود برگشته اند،قرار دارند و پس از اندک زمانی پارک را ترک کرده و به منازل خود می روند.البته در همین ساعات شلوغ پارک هم مادران و پدران نسبتا" جوانی هم که به همراه فرزند یا فرزندان خود همگی از ابتدا به پارک آمده اند نیزدیده می شوند که آنها نیز اغلب با تاریک شدن هوا پارک را ترک می کنند.

  آخرین زیر مجموعه این دسته را جوانانی تشکیل می دهند که در گوشه ای از پارک مشغول مطالعه هستند و گاهی هم در کنار سالمندان نشسته و به مطالعه می پردازند. به نظر می رسد که این دسته بیشترین مشروعیت را در نزد سالمندان دارند و سالمندان هم به دیده تحسین به آنها می نگرند.گاهی هم با سالمندان به بحث و گفتگو درباره مسائل مختلف می پردازند.

  نکته ای که باید در اینجا ذکر شود این است که به نظر می رسد،دختران و پسران کم سن و سال تر اغلب در پی ایجاد ارتباط با یکدیگر و به اصطلاح دوست شدن با همند.اما در پارک کمتر دختران و پسران جوان جویای ایجاد ارتباط با جنس مخالف حضور دارند و همانطور که گفته شد حضور آنان اغلب به قرارهای دوران نامزدی و پس از ازدواج معطوف است.شاید بتوان علت آن را یکی در محلی بودن پارک و در نتیجه وجود همسایگان و آشنایان در پارک دانست که ممکن است ذهنیت بدی را در اذهان اهالی به وجود آورد و شاید مورد بعدی را بتوان گسترش امکانات ارتباطی و بخصوص اینترنت و جای گرفتن فضای مجازی به عنوان بخشی مهم از زندگی جوانان دانست که گاها" به آشنایی هایی هم منتهی می شود و به نظر می رسد که قرار ملاقات آنها هم در پارکهای شهری یا مکانهای دیگری مثل کافی شاپ ها و رستوران ها و...گذاشته می شود تا یک پارک محلی که افراد در آن اغلب یکدیگر را می شناسند.

نکته دیگری هم که ذکر آن به نظر مهم می رسد این است که درکل روزها و ساعات مختلف مشاهده جوانانی که به نظر درگیر اعتیاد باشند دیده نشدند -البته جوانان سیگاری در پارک دیده شدند- شاید محلی بودن پارک و مورد دیگر نبود دستشویی و توالت عمومی با وجود بزرگ بودن پارک -که در بسیاری از پارکها به شکل مکانی برای مصرف مواد مخدر درآمده- و دیگری نزدیک بودن پارک به مرکز کلانتری و پاسگاه پلیس باشد.

  در ضمن در کل مدت مشاهده در روزها و ساعات مختلف،هیچ گشتی در این پارک دیده نشد که شاید علت آن را بتوان نزدیک بودن پارک به مرکز کلانتری و پاسگاه پلیس دانست.

2-سالمندان:

  حلقه سالمندان، شامل مردان و زنان مسن و بازنشسته است.به طور کلی به نظر می رسد در فضایی که مردان بازنشسته ایجاد می کنند،ارتباط درون گروهی کمتری در مقایسه با گروه زنان وجود دارد.ارتباط خانوادگی مردان سالمند بسیار کمتر از زنان سالمند است.

  بنابر مشاهدات به عمل آمده به نظر می رسد که سالمندان ظاهرا" بیشتر با هدف پیاده روی کردن و انجام ورزشهای سبک به پارک می آیند.زنان سالمند در حین پیاده روی که عمدتا" به صورت گروهی است با یکدیگر به صحبت می پردازند و البته بعد از پیاده روی هم در اجتماع خود مشغول صحبت درباره مسائل مختلف می شوند. به نظر می رسد که این گروه غالبا" با قرارهای قبلی برای پیاده روی  به پارک می آیند و همدیگر را ملاقات می کنند.

  صبحهای زود، حدود ساعات 5:30 تا 8 اغلب سالمندانند که به ورزش مشغولند و البته در این ساعات بیشتر مردان سالمند یا زوجهای مسن حضور دارند تا زنان سالمند به تنهایی و این زنان مسن غالبا" عصرها در پارک دیده می شوند.البته این زوجهای مسن عصرها و در ساعات شلوغ پارک نیز دیده می شوند ولی اغلب بعد از آن برای صحبت هریک به گروه هم جنس خود می پیوندند.

  مردان سالمند هم به مانند زنان سالمند به پیاده روی می پردازند ولی اغلب پیاده روی این  مردان انفرادی است.به نظر می رسد که مردان سالمند کمتر از زنان سالمند پیاده روی می کنند و اغلب در اجتماع همجنسان خود مشغول بحث و صحبت درباره مسائل مختلف(بخصوص مسائل سیاسی) هستند.

  به نظر می رسد زنان و مردان سالمند در اجتماعهای خود با دقت به اطراف نگریسته و حواسشان معطوف به تمام مسائلی که اطرافشان اتفاق می باشد به طور مثال آنها به کودکانی که مشغول چیدن گلهای پارک هستند،هشدار داده و آنها را نصیحت می کنند و به علاوه در بحث های گروهی خود نیز شرکت دارند.

  حضور سالمندان بیشتر در مرکز پارک است و چنانکه گفته شد در این زمان حضور جوانان در حاشیه ها پررنگ تر است. با نزدیک شدن غروب و ترک پارک توسط سالمندان،جوانان کم کم به مرکز پارک می آیند.

  سالمندانی هم در مشاهدات دیده شده اند که درپارک به صرف تنقلات می پردازند اما سالمندانی که به مصرف تنقلات امروزی و غالبا" کودکانه مشغولند،سعی می کنند تا در خفا آن را میل نمایند،به نظر میرسد که شاید همان عرف قدیمی حاکم بر آنها که در نزد دیگران چیزی میل نکنند،مسبب این کار آنها باشد.

  زنان میانسال و البته سالمندی هم دیده شدند که کاری از کارهای منزل و آشپزخانه خود را مثل پاک کردن باقالی در پارک انجام داده و به این ترتیب از فضای پارک هم استفاده کنند.به نظر میرسد که مردان تنها مشغول صحبت و شرکت در بحثهای گروهی خود و البته پیاده روی و بازی هایی مثل تخته می شوند.

 همانطور که در قبل هم گفته شد،صبح های زود،پارک بیشتر میزبان کسانی است که با هدف ورزش به پارک آمده اند که حضور سالمندان دراین زمان بسیار بسیار پررنگ است.

3-رهگذران:

  براساس مشاهدات صورت گرفته،بخشی از مصرف کنندگان فضای پارک را رهگذرانی تشکیل میدهند که به نظر میرسد صرفا" با هدف استفاده از پارک به آنجا نیامده اندبلکه پس از خرید لوازم مورد نیاز خود از بازار روز و ... اطراف پارک ،در راه بازگشت به خانه، ترجیح داده اند که مسیر خود را طوری تنظیم کنند که وارد پارک شده و به نوعی از فضای پارک استفاده کنند. این گروه بیشتر عصرها در پارک دیده می شوند و شامل افرادی از تمام گروه های سنی می شوند.البته سالمندان این گروه اغلب اوقات اندک زمانی را هم بر روی صندلیهای پارک نشسته و نفسی تازه می کنند.

  لازم به ذکرست که در این پارک و در طی تمام مشاهدات مسافر یا افرادی که شب را در پارک بگذرانند دیده نشدند،چه در آخر شب حدود ساعت 12 تا 1 و چه درصبح خیلی زود حدود ساعت 5:30.(این ساعات دیرترین و زودترین ساعات مشاهده نگارنده مقاله بوده است)که شاید به علت محلی بودن پارک باشد.

4-فروشندگان:

  این گروه را فروشندگان سیاری تشکیل می دهند که اغلب به فروش چای،بستنی،پشمک، بلال می پردازند.براساس مشاهدات این فروشندگان-بجز فروشنده بلال- از جلوی صندلیهای حاضرین در پارک می گذرند و با تبلیغ کالای خود به فروش می پردازند.به نظر می رسد که این نوع فروشندگان تقریبا" ثابتند و تقریبا" هر عصر در پارک حضور دارند که بیشترین مشتریان خود را نیز در عصر روزهای پنجشنبه و جمعه دارند.در ضمن در میان این فروشندگان،کودکانی هم وجود دارند که به کار مشغولند و گاه میتوان برق حسرت بازی آزادانه در پارک را فارغ از مشغله های زندگی در چشمانشان نظاره گر بود.   

5-کودکان:

  طیف وسیعی از مصرف کنندگان فضای پارک را کودکان تشکیل می دهند که به همین سبب گروهی هم به نام آنها در این تحقیق آورده شده است. اغلب کودکان در فضای مناسب و مخصوص به خود مشغول بازی می شوند و شاید بتوان گفت که هیچ نوع توقع خاص عرفی به سبب کم سن بودن آنها در محیط پارک برای آنها وجود ندارد.کودکان به همراه  والدین یا پدربزرگ و مادربزرگهای خود یا در مواردی به وسیله پرستارهای خود به پارک آورده می شوند.

نتیجه گیری:

  با توجه به آنچه گفته شد،مصرف کنندگان مختلف در پارک،نوع مصرف خاص خود را دارند و اعضای هر گروه مصرفی در نتیجه مشابهت ها و یکسانی هایی که با یکدیگر دارند،نوع مصرف نسبتا" یکسان و مشابهی هم دارند.هریک از این گروهها به تعامل با یکدیگر در محیط پارک می پردازند.به طور مثال در گروه جوانان،خاصه اعضای کم سن و سال تر این گروه سعی می کنند به نوعی با اعضای دیگر گروهها کنار بیایند،به طوریکه در زمان حضور سالمندان در پارک،در حاشیه های پارک قرار می گیرند و کمتر درر تیرس آنان هستند.اما با رفتن سالمندان به مرکز پارک می آیند . با شهامت بیشتری به انجام سرگرمی های معمول خود در پارک می پردازند.به هرحال آنچه مهم است شناسایی گروههای مختلف مصرف کننده فضای پارک و نوع مصرف هر گروه بود که هریک در قالب گروهی مجزا تشریح شد.در انتها می توان گفت که به نظر میرسد هر گروهی با توجه به ویژگیهای خاص خود،نوع مصرف خاصی هم از فضای پارک دارد.

منابع و مآخذ:

-اعظم، خاتم. "حوزه همگانی و فضاهای عمومی در ایران"، فصلنامه اندیشه ایرانشهر، شماره3، بهار 1384

-اعتماد، گیتی. "تحول عملکرد و شکل گیری فضاهای عمومی در ایران"، فصلنامه اندیشه ایرانشهر، شماره3، بهار1384

-کاظمی، عباس. "زندگی روزمره در مرکز خرید نصر"، فصلنامه اندیشه ایرانشهر، شماره3، بهار1384