گروه علمي- تخصصي جامعه‌شناسي شهر انجمن جامعه‌شناسي ايران، هر سال، به مناسبت سال‌گشت زلزله بم، نشست دي ماه خود را به موضوع هاي گوناگون مربوط به بلاهاي جمعي  اختصاص مي دهد .امسال نيز  روز چهاردهم دي‌ ماه سال 1388 گروه كارگاهي پژوهشي با نام "كيفيت محيط و مناطق بحران‌زده" برگزار كرد  كه در آن، دکتر مجتبي رفيعيان و دکتر شريف مطوف به سخنراني پرداختند. آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌چه به دنبال مي آيد، گزارشي است از اين نشست.

سنجش کيفيت محيط فضاهاي عمومي بازسا زي شده شهر بم 

دکتر مجتبي رفيعيان، عضو هيأت علمي دانشگاه تربيت مدرس، به عنوان نخستين سخنران اين نشست، در ابتداي بحث خود با اشاره به تحقيق انجام شده در رابطه با اردوگاه‌هاي ساخته شده در شهر بم بعد از زلزله، گفت: ما در اين تحقيق بيشتر به مدل مديريت مکان و مديريت توسعه پرداختيم و کمتر سراغ آسيب‌هاي اجتماعي رفتيم. يکي از مباحثي که در انجام اين تحقيق به آن علاقمند شديم، بحث کيفيت محيط بود که طي آن، در شهر بم، بُعد مکان از نظر رضايتمندي افراد و انتظاراتي که آنها از يک مکان بازسازي شده دارند، مورد بررسي قرار ‌گرفت.

روز دوشنبه دوم آذر ماه سال 88، يك كارگاه پژوهشي در گروه علمي- تخصصي جامعه‌شناسي شهر انجمن جامعه‌شناسي ايران برگزار شد كه به موضوع تجديد حيات محله هاي قديمي تهران اختصاص داشت و طي آن، گزارش بازسازي دو محله بريانك و سيروس توسط دكتر گيتي اعتماد و مهندس سهراب سروشياني ارائه شد و در اين باره، بحث و تبادل نظر صورت گرفت.

در آغاز اين نشست، دكتر گيتي اعتماد، نايب رئيس انجمن صنفي مهندسان مشاور معمار و شهرساز، به ارائه گزارش خود از بازسازي محله بريانك در منطقه 10 تهران پرداخت. در بخشي از اين منطقه محدوده نواب و آپارتمان‌هاي ساخته شده توسط شهرداري قرار دارد. او با توضيحات كوتاهي درباره چگونگي اجراي پروژه اين آپارتمان‌ها توسط شهرداري تهران، اشاره كرد كه در تحقيقاتي كه در اين منطقه انجام داده‌اند، 200 پرسشنامه توسط 200 خانواري كه در اين آپارتمان‌ها زندگي مي‌كردند پر شده اما نكته قابل توجه اين بود كه در ميان اين افراد، حتي يك خانوار هم از ساكنان قبلي اين منطقه كه خانه‌هايشان خراب شده بود و به جاي آنها آپارتمان‌ها ساخته شده بود، وجود نداشت.

روز يكشنبه چهارم آبان 1388، گروه علمي- تخصصي جامعه‌شناسي شهر انجمن جامعه‌شناسي ايران نشستي را با عنوان سينما، فرهنگ و شهر برگزار کرد. اين نشست با حضور دو سخنران، در دو محور متفاوت دنبال شد. سخنران نخست اين جلسه دکتر علي مرادي بود که شهر تهران را از زبان سينماي ايران روايت کرد و دومين سخنراني را دکتر پرويز اجلالي درباره سينماروي در ايران ارائه داد. آن‌چه در ادامه مي‌خوانيد گزارشي از اين نشست است.

تهران به روايت سينما

دکتر علي مرادي در ابتداي سخنراني‌ خود، روش مطالعه خود در اين حوزه را روش روايي معرفي كرد و ضمن ارائه توضيحاتي در اين باره و با تأكيد بر اين نکته که با اين روش نمي‌توان به شناخت تحليلي رسيد، خاطرنشان كرد که تنها قصد دارد نشان دهد شهر تهران چگونه در سينماي ايران تصوير شده است. وي سپس به مفاهيم مورد استفاده در بحثش اشاره کرد و گفت: من در اين بحث از دو مفهوم آگاهي تراژيك و آگاهي پتتيك استفاده کرده‌ام. از نظر من، شهر محل آگاهي تراژيک است. آگاهي تراژيک زماني رخ مي‌دهد که ما در تناقض زندگي مي‌کنيم و شهر (به ويژه كلان شهر) ما را با اين تناقض روبه‌رو مي‌کند. در شهر بزرگ، فرشته و شيطان، خير و شر و خوبي و بدي کنار هم زندگي مي‌کنند و فهم اين موضوع که ما با اين تناقض‌ها زندگي مي‌کنيم، باعث شکل‌گيري آگاهي تراژيک خواهد شد. در مقابل مفهوم آگاهي تراژيک، آگاهي پتتيک قرار دارد كه در اين نوع آگاهي، انسان به صورت احساسي متوجه وقايع اطراف مي‌شود.

گروه علمي- تخصصي جامعه‌شناسي شهر انجمن جامعه‌شناسي ايران، برنامه نشست‌هاي خود را در سال 88 با ميزگردي درباره وضعيت كودكان در شهرها آغاز كرد. در اين ميزگرد كه در روز ششم ارديبهشت ماه برگزار شد، ابتدا دكتر نويد سعيدي رضواني عضو هيأت علمي دانشكده معماري دانشگاه آزاد از "برنامه‌ريزي شهري براي كودكان" سخن گفت و سپس سارا ايمانيان، پژوهشگر مسائل زنان و كودكان، بحث خود را با عنوان "آسايش، ايمني و امنيت كودكان در شهر" با حاضران در ميان گذاشت. گزارش اين نشست را بخوانيد.

برنامه‌ريزي شهري براي كودكان

روز چهارم اسفند 1387 گروه شهر انجمن جامعه‌شناسي ايران در نشستي، به بحث در مورد اتحاديه شهرداري‌ها پرداخت. در اين جلسه، دکتر حسين ايماني جاجرمي، عضو هيأت علمي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران، تجربه کشورهاي مختلف را در رابطه با موضوع مورد بررسي قرار داد و دکتر علي نوذرپور، رئيس هيأت مديره جامعه مهندسان شهرساز ايران، با نگاهي تاريخي به تجربيات ايران در زمينه شهرداري‌ها، از ضرورت تشکيل اتحاديه‌ شهرداري‌ها در ايران سخن گفت. آن‌چه که در زير مي‌خوانيد گزارشي از اين نشست است.

تجربه کشورهاي شمال

حسين ايماني جاجرمي در مقدمه سخنانش، مهم‌ترين کارکردهاي اتحاديه شهرداري‌ها را برشمرد. وي در مورد نخستين کارکرد اين اتحاديه گفت: اتحاديه شهرداري‌ها نماينده حکومت‌هاي محلي است كه در بسياري از کشورها، حکومت‌هاي محلي داراي جايگاه خاص بوده و از استقلال برخودار است. اين اتحاديه همچنين مي‌تواند در سطح قلمروي قضايي خود قانون‌گذاري کنند و داراي قدرت اجرايي است. البته در کشورما، وضعيت شهرداري‌ها و شوراها متفاوت است. استقلالي که از آن صحبت شد، در کشور ما وجود ندارد؛ بنابراين دادن لفظ حکومت‌هاي محلي به شهرداري‌ها و شوراها در کشور ما بايد با كمي ملاحظه صورت گيرد.